فراگیر شدن ورزش و اهمیت جایگاه آن در مناسبات بین المللی توجه فراوانی را از ناحیة دولت ها متوجه این پدیده ساخته است. موفقیت کشورها در میادین بین المللی ورزشی علاوه بر تأثیرات اجتماعی و اقتصادی، نمادی از ثبات و توانمندی های همه جانبة آن کشورها محسوب می شود و یکی از علل سرمایه گذاری بالای کشورها در ورزش قهرمانی و حرفه ای، از این مورد نشأت می گیرد. فرایند کشف ورزشکاران مستعد، برای شرکت در برنامه ی تمرینی سازماندهی شده، از مهم ترین موضوعاتی است که امروزه در ورزش مطرح است. این مقاله با مروری بر مطالعات صورت گرفته در حوزه ی استعدادیابی ورزشی به چالش ها، تنگناها و کمبودهای موجود در مسیر استعدادیابی علمی اشاره دارد. جست وجوی مقالات در پایگاه های اطلاعاتی معتبر مانند PubMedو Science Direct و همچنین SCOPUS و Springer با جست وجوی کلمات استعدادیابی در ورزش، شاخص های استعدادیابی در ورزش (ذاتی و اکتسابی) و الگوهای استعدادیابی انجام و بررسی نهایی روی بیش از 60 مقاله صورت پذیرفت. مطالعات حوزه ی استعدادیابی ورزشی نوپا بوده و هنوز الگوی مشخص و همه جانبه ای که دربرگیرنده ی همه ی ابعاد باشد، ارائه نشده است. تعداد معدودی از الگوها تأثیر شاخص های ذاتی مانند ژنتیک را در شناسایی استعداد ورزشی مناسب می دانند؛ درحالی که بیشتر پژوهش ها الگوهایی که مبتنی بر ارزشیابی مهارت بعد از آموزش هستند، تعیین کننده می دانند. دسته ی شایان توجه دیگری از مطالعات همزمان با در نظر گرفتن شاخص های مهارتی، بر شاخص های حوزه های فیزیولوژیکی، آنتروپومتریکی، بیومکانیکی و روانی نیز تکیه دارند.

مطالعه ورزش بانوان به ویژه با رویکرد اجتماعی که کمتر موردتوجه قرارگرفته است از اهمیت و ضرورت ویژه ای برخورداراست. پیشرفت در این خصوص نیازمند تدوین برنامه استعدادیابی است که بتو اند ورزشکاران را از ابتدا از میان سایر افراد جامعه متمایز نموده و به پرورش آن ها بپردازد. استعدادیابی در تعامل با عوامل مختلف قرار دارد که باورهای فرهنگی جنسیتی از آن جمله است. چراکه به نظر می رسد ورزش بانوان در اکثر جوامع بیشتر در حاشیه بوده است و به همین دلیل جنسیت و هنجارهای مرتبط با آن، می تواند در فرایند استعدادیابی تاثیرگذار باشد. این مطالعه، به بررسی نقش باورهای فرهنگی جنسیتی در استعدادیابی ورزشی زنان پرداخته است. روش شناسی پژوهش، مبتنی بر رویکرد کیفی است که محقق از طریق مصاحبه های عمیق، به مطالعه موضوع پرداخته است. این پژوهش با استفاده از تحلیل کیفی برگرفته از مصاحبه های ساخت نیافته به مطالعه موضوع پرداخته است. و از بین سه گروه مربیان و مجریان، اساتید و متخصصان و بانوان ورزشکار قهرمان، اجراشده است. در انتخاب نمونه، روش نمونه گیری معیار و هدفمند با رویکرد چندگانه بوده است محقق تعداد 30 مورد نمونه را برای رسیدن به اشباع نظری کافی دانسته است. درنهایت، اصلاح نگرش های فرهنگ جنسیتی بازدارنده در جامعه، اصلاح انعکاس جنسیتی ورزش قهرمانی بانوان در رسانه ها و لزوم بازاندیشی فرهنگ جنسیتی از یافته های اساسی آن است.

هدف از انجام این پژوهش شناسایی و رتبه بندی عوامل مؤثر بر مدیریت استعدادیابی در رشتۀ ورزشی کشتی است. این تحقیق از نوع توصیفی-پیمایشی و بر مبنای اهداف پژوهش، از نوع کاربردی است. جامعۀ آماری این پژوهش کارشناسان ورزشی، پیشکسوتان ورزشی، ورزشکاران باسابقه، مدیران کمیتۀ ملی المپیک، مدیران حوزۀ ورزش قهرمانی، مدیران پایگاه های قهرمانی، مدیران فدراسیون های ورزشی، کارشناسان مرکز استعدادیابی وزارت ورزش و جوانان، مربیان تیم ملی، اساتید دانشگاه، مربیان پایه، انستیتو کشتی، آکادمی ملی المپیک و کشتی گیران عضو تیم ملی را شامل می شود. با توجه به محدود بودن جامعه، تعداد 199 نفر به عنوان نمونه به صورت هدفمند انتخاب شده اند. ابزار گرداوری داده ها پرسش نامۀ محقق ساخته است که در آن مؤلفه های شناسایی شده حول محورهای استعدادیابی، استعدادداری و استعدادپروری مشخص شده و روایی و اعتبار آن مورد تأیید قرار گرفته است. به منظور تجزیه و تحلیل داده ها، علاوه بر آمار توصیفی، از مدل معادلات ساختاری علّی و آزمون فریدمن با بهره گیری از نرم افزارهای Spss نسخۀ 26 و R نسخۀ 3.6.1 استفاده شده است. نتایج نشان می دهد که عوامل شناسایی شده در فرایند مدیریت استعداد نقش مؤثر و معناداری دارند و سه مؤلفه که بیشترین نقش را در فرایند مدیریت استعدادیابی دارند، به ترتیب اولویت عبارت اند از: استعدادیابی، استعدادپروری، استعدادداری. همچنین عوامل مداخله گر مزاحم بیشترین بار عاملی منفی در مدیریت استعدادیابی را دارد. در نتیجه مدیران ورزش در حوزۀ کشتی می بایست با تقویت عوامل مؤثر در استعدادیابی ورزشی، با توجه به اولویت های مشخص شده و کاهش نقش عوامل مزاحم در این خصوص، به فرایند مدیریت استعدادیابی کمک کنند.

هدف این پژوهش، طراحی الگوی ملی مدیریت استعدادیابی ورزشی با اولویت رشته های مدال آور بود. این پژوهش از لحاظ روش از نوع توصیفی-پیمایشی و از نظر هدف کاربردی است. جامعه آماری شامل صاحب نظران عرصه ورزش کشتی بود که از میان آنها تعداد 199 نفر به صورت هدفمند انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات، پرسشنامه محقق ساخته بود که 5 بعد و 55 سوال داشت. برای بررسی روایی محتوایی پرسشنامه از دو ضریب نسبی روایی محتوا و شاخص روایی محتوا استفاده شد. برای تعیین ضریب نسبی روایی محتوا، از نظرهای 9 نفر از متخصصان و کارشناسان رشته کشتی استفاده شد و پایایی آن از طریق آلفای کرونباخ به دست آمد. برای بررسی برازش مدل مفهومی مدیریت استعداد در ورزش کشتی، از مدل معادلات ساختاری، با استفاده از نرم افزارهای اس پی اس اس نسخه 25 و R نسخه 3. 6. 1 بسته های (Semplot, lavaan) استفاده شد. نتایج تحلیل عاملی تاییدی نشان داد مدل مفهومی تدوین شده برای بررسی ابعاد و مولفه های مدیریت استعداد ورزش کشتی از برازش لازم برخوردار است. سه مولفه که بیشترین نقش را در فرایند مدیریت استعدادیابی داشتند، به ترتیب عبارت اند از: استعدادیابی، استعدادپروری، استعدادداری، و عوامل مداخله گر مزاحم بیشترین بار عاملی منفی در مدیریت استعدادیابی را دارد.

هدف تحقیق حاضر، پیش بینی موفقیت در اجرای مهارت های والیبال از روی شاخص های روان شناختی، فیزیولوژیکی و پیکری در بازیکنان زن استان خراسان جنوبی حاضر در لیگ دسته اول کشور، لیگ استانی و دانشجویان دانشگاهی است. اطلاعات مورد نیاز با وسایلی از قبیل کالیپر، کولیس، تخته انعطاف، دینامومتر و چرخ کارسنج مونارک (مدل 839 و 894) تعیین، و با استفاده از روش ضریب همبستگی پیرسون و آزمون رگرسیون گام به گام، تجزیه و تحلیل شدند که در نتیجه این بررسی ارتباط معنی داری بین قد، وزن، قد بالاتنه، قطر بازو، انگیزش، نوع گروه (موفق، نیمه موفق یا مبتدی)، سابقه بازی، قدرت عضلانی، چابکی، انعطاف پذیری، اوج توان بی هوازی پاها و تمرکز با مهارت سرویس بازیکنان مشاهده شد (P<0.05). به علاوه، ارتباط معنی داری بین قد، شاخص توده بدن، انعطاف پذیری، اوج توان بی هوازی پاها، انگیزش، نوع گروه، سابقه بازی، وزن، محیط ساق پا، قدرت عضلانی، چابکی و تمرکز با مهارت پنجه (P<0.05) و همچنین رابطه معنی داری بین انعطاف پذیری، سابقه ورزشی والدین، نوع گروه، سابقه بازی، قدرت پنجه، استقامت عضلات تنه، چابکی و تمرکز با مهارت پاس بازیکنان (P<0.05) به دست آمد. از طرف دیگر، رابطه خطی معنی داری بین وزن، قطر بازو، چابکی، قدرت پشت و تمرکز با مهارت سرویس؛ و رابطه خطی معنی داری بین چابکی، تمرکز و هدف گذاری با مهارت پاس بازیکنان (P<0.05) مشاهده گردید. در مجموع، ارتباط قوی آماری (P<0.05) بین سابقه بازی و قدرت عضلانی با موفقیت در والیبال وجود داشت و شاخص های چابکی، قدرت عضلات پشت و هدف گذاری دارای بالاترین قدرت پیشگویی (R2>0.50) برای اجرای موفقیت آمیز مهارت های والیبال بودند. از این رو، به منظور کسب حداکثر موفقیت و گزینش بهتر بازیکنان، توجه به این عوامل توصیه می شود.

زمینه و هدف: والیبال از ورزش های متداول و جذاب در بین جوامع مختلف است. برای تدوین برنامه های استعدادیابی بمنظور کشف و پرورش استعدادها و تعیین سهم شاخص های مختلف استعدادیابی در این رشته ورزشی، نیاز به انجام مطالعات توسعه ای است. هدف این مطالعه مقایسه متغیرهای آنتروپومتریکی، فیزیولوژیکی، روانشناختی و مهارتی والیبالیست های نخبه با افراد غیر نخبه در پست های مختلف بازی  بود. روش تحقیق: تعداد 250 والیبالیست نوجوان نخبه و همین تعداد بازیکن غیر نخبه پسر در پست های دفاع وسط، پاسور، لیبرو، دریافت کننده قدرتی و دفاع وسط؛ به صورت در دسترس انتخاب و در این مطالعه شرکت کردند. شاخص های آنتروپومتریک، قابلیت های فیزیولوژیک، ویژگی های روان شناختی و توانایی های مهارتی شرکت کنندگان، با روش های میدانی و آزمایشاهی مورد اندازه گیری قرار گرفت. برای تحلیل داده ها و استخراج نتایج، از روش های آماری تحلیل واریانس یک راهه و کروسکال-والیس استفاده گردید. یافته ها: نتایج نشان داد توان هوازی و بی هوازی، قد، شاخص قد نشسته، طول دست باز، شاخص نسبی ساق، متغیرهای روان شناختی (انگیزش، اعتمادبه نفس، هدف گذاری، تنش، افسردگی، خشم، سرزندگی، خستگی، سردرگمی)، مهارت سرویس، پاس و اسپک گروه والیبالیست نخبه به طور معنی داری بهتر از گروه غیر نخبه بود(05‏‏/‏0>p). با این حال، متغیرهای شاخص توده بدن، طول دست باز، قد نشسته و شاخص نسبی ساعد؛ بین بازیکنان پست های مختلف والیبال تفاوت معنی داری نداشت (05‏‏/‏0نتیجه گیری: با توجه به نتایج مطالعه حاضر، برای استعدادیابی ورزشی علمی در کنار متغیرهای آنتروپومتریکی و فیزیولوژیکی، متغیرهای روان شناختی و مهارتی نیز باید جهت شناخت استعداد مدنظر قرار گیرند. جهت استعدادیابی پست های مختلف والیبال پیشنهاد می شود از متغیرهای آنتروپومتریکی که نسبت به سایر متغیرها تفاوت بیشتری داشتند، استفاده شود.

زمینه و هدف: تعیین ظرفیتهای روانی کودکان و نوجوانان دارای محدودیت جسمانی در کشف استعداد آن ها به عنوان ورزشکارانی موفق در آینده بسیار مهم است؛ بنابراین هدف این پژوهش، ارایه مدل استعدادیابی ورزشی کودکان و نوجوانان براساس مهارت های روان-تنی، شناختی، مقابله ای و روانی پایه در آن ها بود. روش بررسی: این پژوهش به لحاظ هدف، کاربردی بود و به روش آمیخته انجام شد. در بخش کیفی، مصاحبه نیمه ساختاریافته با پانزده نفر از خبرگان در حوزه استعدادیابی ورزشی صورت گرفت و پس از رسیدن به اشباع نظری و با روش دلفی 37 مفهوم استخراج شد و درنهایت 21 گویه به تایید رسید. در مرحله کمی، پرسش نامه محقق ساخته با 21 سوال (طیف پنج ارزشی لیکرت) در حیطه مهارت های روان شناختی (روان-تنی، شناختی، مقابله ای، روانی پایه) پس از تایید با روایی همگرا و پایایی درونی بین 210 نفر از متخصصان استعدادیابی ورزشی کودکان و نوجوانان که کفایت نمونه گیری آن ها با آزمون KMO و بارتلت بررسی شد، به صورت هدفمند توزیع و جمع آوری شد. بررسی روایی سازه ازطریق تحلیل عاملی تاییدی انجام شد. برای تجزیه وتحلیل داده ها از روش مدل سازی معادلات ساختاری و نرم افزارهای PLS Smart نسخه 3 و SPSS نسخه 23 در سطح معناداری (0٫, 05=α, ) استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد، روایی همگرا (0٫, 714=AVE) و پایایی درونی (0٫, 909=CR) پرسش نامه به تایید رسید. برپایه تحلیل عاملی تاییدی مشخص شد، سازه های مهارت های روان شناختی در چهار عامل اصلی دسته بندی شدند و بر این اساس مهارت های روانی پایه (0٫, 027=p، 0٫, 787=β, )، مهارت های روان-تنی (0٫, 042=p، 0٫, 734=β, )، مهارت های شناختی (0٫, 039=p، 0٫, 669=β, ) و مهارت های مقابله ای (0٫, 048=p، 0٫, 641=β, )، به عنوان شاخص های روان شناختی در استعدادیابی ورزشی کودکان و نوجوانان دارای محدودیت جسمانی تبیین شدند. باتوجه به مقادیر 0٫, 87=AGFI، 0٫, 94=GFI، 0٫, 97= CFIو 0٫, 049=RMSEA، مدل از برازش خوبی برخوردار بود. نتیجه گیری: براساس یافته های این پژوهش می توان از شاخص های روان شناختی در استعدادیابی ورزشی کودکان و نوجوانان دارای محدودیت جسمانی به عنوان معیاری تشخیصی استفاده کرد.

هدف از پژوهش حاضر، ارائه عوامل اجتماعی اقتصادی موثر در استعدادیابی ورزشکاران نخبه کاراته ایران بود. باتوجه به ماهیت اکتشافی موضوع از روش پژوهش کیفی استفاده شد، در ادامه و به صورت هدفمند و تا رسیدن به مرحله اشباع نظریه و داده ها ، مصاحبه با 16 نفر از صاحبنظران کاراته کا و آگاه به موضوع پژوهش ادامه یافت. در کدگذاری محوری نشان های نهایی در 13 مفهوم و 3 مقوله اصلی طبقه بندی شدند. در نهایت مقوله های اصلی شناسایی شده حاصل از کدگذاری انتخابی، شامل سطح تحصیلات و آگاهی والدین، حمایت و پشتیبانی والدین و سطح درآمد والدین تعیین شدند. الگوی نظری برخاسته از یافته های مطالعه حاضر می تواند در انجام فرآیند استعدادیابی و شناسایی افراد مستعد برای این رشته ورزشی ، به منظور جلوگیری از اتلاف وقت و هزینه، در مرحله اول به مسئله جامعه شناختی و مقوله و ریز مقوله های سرمایه اجتماعی – اقتصادی پرداخته و در ادامه سایر عوامل فیزیولوژیکی، بیومکانیکی و... را مورد بررسی قرار دهند.